Waaraan refereren referenten?

Nieuws

Bovenstaande titel levert nauwelijks punten op bij Scrabble, behalve de W en de F. Ondanks dat moet je soms ook bij Scrabble werken met de letters die je op je bordje hebt liggen. Hetzelfde ongemakkelijke gevoel bekruipt me wel eens bij het nagaan van referenties van een kandidaat.
Laat ik beginnen met de vaststelling dat negatieve referenties niet bestaan. Wij vragen een kandidaat naar mensen die over hem zouden willen refereren, en het zou onverstandig zijn als hij verwijst naar iemand die hem liever kwijt dan rijk is. Toch gebeurt dat wel eens: het is verbazingwekkend als je iemand aan de telefoon krijgt die hoogst verbaasd is dat hij als referent wordt aangewezen, en vervolgens een tirade begint over alles wat er ooit mis is gegaan met de kandidaat. Maar een referent die alleen vertelt over uitsluitend goede eigenschappen van die ex-collega en geen enkel aandachtspunt op kan noemen laat mij meestal twijfelen aan het kritisch oordeelsvermogen van de referent, eerder dan aan de kwaliteiten van de kandidaat.
Zoiets is alleen maar te ondervangen door de juiste vragen te stellen, door niet alleen de open vragen te stellen zoals “Wat vindt u van kandidaat X?”, of “Wat heeft X bij u gedaan”, maar vooral dóór te vragen. “Waarom functioneerde X zus en zo? Wat vond hij echt leuk of juist niet leuk om te doen? Waarom is dat zo? Kunt u een voorbeeld geven van een moeilijke situatie en zijn aanpak?”. En de kunst is om dan – door de telefoon – de echte mening van de referent te peilen, zonder dat hij het ongemakkelijke gevoel krijgt dat hij de carrière van X torpedeert. Wat hierbij goed helpt, is mijn ervaring, is samen met de referent te onderzoeken wat de perfecte werkomgeving zou zijn voor X. Alle betrokkenen zijn gebaat bij de perfecte match. Maar hoe dan ook: alle referenten refereren naar hun eigen kader: hun eigen positie bij een bepaalde werkgever.

Alle betrokkenen zijn gebaat bij de perfecte match. Maar hoe dan ook: alle referenten refereren naar hun eigen kader: hun eigen positie bij een bepaalde werkgever.

En iedereen heeft sterke en minder sterke punten. Zoals een bekende Nederlandse filosoof wel eens zegt: “Elk foordeel hep sijn nadeel”. Dat is niet erg: elk sportteam heeft behoefte aan keepers, verdedigers, middenvelders, aanvallers maar ook coaches en fans. En elke tegenstander moet ook weer iets anders benaderd worden. Voor een bedrijf geldt hetzelfde: in mijn 30 jaar ervaring ben ik nog nooit twee dezelfde bedrijven tegengekomen! Elk bedrijf heeft behoefte aan andere teamsamenstellingen en dus andere teamleden, die elkaars positie ook beïnvloeden.
Bij het inhalen van referenties geldt daarmee hetzelfde als bij het hele werving- en selectieproces: het werken met mensen is enorm subjectief, en wij consultants hebben als één van de belangrijkste taken zoveel mogelijk aspecten van dit proces te objectiveren. Dat houdt ook in het objectiveren van een subjectieve referentie, voor een andere functie in een ander bedrijf, op een ander punt in de tijd. Wie zei er ook weer dat wij consultants het gemakkelijk hebben?
Ik denk dat ik voorlopig maar bij Van de Groep & Olsthoorn blijf werken: nu ik dit geschreven en teruggelezen heb, zou ik niet meer weten wie ik als referent zou moeten opgeven.
 
Bauke Wolters

Dit bericht delen:

 

Laatste

Inzichten